Minister Van Quickenborne bereikt globaal akkoord over betaaltermijnen met alle ondernemersorganisaties
Achtergrond
De financiële en economische crisis treft onze ondernemingen. Gezonde ondernemingen dreigen in de problemen te raken door de niet- of laattijdige betaling van openstaande facturen door andere ondernemingen of de overheid. De meest recente cijfers van analysebureau Graydon (d.d. 7 juli 2009) geven aan dat meer dan 1/3 (36,53%) van de facturen tussen ondernemingen te laat wordt betaald. 1/10 (10,69%) van de facturen wordt zelfs niet of meer dan 90 dagen na vervaldatum betaald. Het onderling betalingsgedrag van ondernemingen is merkbaar verslechterd sinds het begin van de economische crisis. De economische onzekerheid en de minder gunstige betalingsvoorwaarden treffen vooral kleine en middelgrote ondernemingen.
Minister van Economie Vincent Van Quickenborne heeft het initiatief genomen om de vertegenwoordigers van verschillende ondernemersfederaties (VBO, VOKA, UWE, UNIZO, UCM, Boerenbond, FWA, NSZ en LVZ) rond de tafel te brengen. Tijdens vier overlegrondes en verschillende bilaterale contacten werden de volgende acht maatregelen uitgewerkt om onze ondernemingen te ondersteunen.
8 maatregelenuitgewerkt door Vincent Van Quickenborne en de ondernemersfederaties
1. De overheid geeft het goede voorbeeld: geen wanbetalingen meer
Overheden moeten hun facturen tijdig betalen. Ondernemingen moeten kunnen rekenen op het correct betalingsgedrag door alle overheden. Daarom heeft minister Van Quickenborne dit actiepunt expliciet laten opnemen in het federaal Relanceplan.
Sinds de omzendbrief naar alle overheden van maart 2009 en de oprichting van de factuurcel die toeziet op de tijdige betaling van facturen door alle federale overheidsdiensten is het betalingsgedrag sterk verbeterd. De meest recente cijfers van Graydon geven aan dat het aantal wanbetalingen door de overheid zijn gedaald van 23% in het vierde trimester van 2008 tot 5% in het tweede trimester van 2009.
Van Quickenborne wil dat er tegen einde 2009 geen wanbetalingen van de federale overheid meer zijn.
2. Invoering betalingsorder ondernemingen
Ondernemingen die worden geconfronteerd met de niet- of laattijdige betaling van facturen door andere ondernemingen zijn vandaag verplicht een lange (vaak meer dan 18 maanden) en complexe procedure voor de rechtbank te voeren om de betaling van hun factuur te verkrijgen.
Van Quickenborne zal werk maken van de invoering van een betalingsorder voor ondernemingen. Hierdoor zal men snel, eenvoudig en zonder hoge kosten van de andere onderneming kunnen eisen dat deze haar openstaande factuur betaalt.
Het betalingsorder zal werken als volgt:
· De vraag tot het bekomen van een betalingsorder wordt ingeleid via een eenzijdig verzoekschrift van de eiser
· De rechter doet uitspraak binnen de 15 dagen na indiening of ontvangst van de vraag tot het bekomen van een betalingsorder
· De rechtbank zendt een afschrift van de beschikking van de rechter aan de eiser en dit moet worden betekend
· Na maximum 3 maanden wordt het betalingsorder uitvoerbaar
3. Hogere schadevergoeding bij niet-naleving overeengekomen betaaltermijnen
Tijdens de onderhandeling van een contract maken ondernemingen duidelijke afspraken over prijs en betaaltermijn. Beide elementen kunnen niet los van elkaar worden gezien.
Volgens informatie van Intrum Justitia (mei 2009) bedraagt de overeengekomen betaaltermijn in België gemiddeld 35 dagen. De facturen worden gemiddeld 17 dagen te laat betaald. Door de toenemende betaalachterstand raken meer en meer ondernemingen in financiële problemen.
De huidige wetgeving voorziet een schadevergoeding, van de referentierentevoet (nu: 2,5% op jaarbasis) vermeerderd met 7% op jaarbasis (totaal: 9,5% op jaarbasis), voor de schuldeiser wanneer de overeengekomen betaaltermijnen niet worden nageleefd. Ook bestaat de mogelijkheid om in onderling overleg af te zien van een schadevergoeding. In de praktijk kan dit leiden tot moeilijke verhoudingen tussen de betrokken ondernemingen.
Daarom zal de wet van 2 augustus 2002 over de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties worden aangepast:
· De mogelijkheid om in onderling overleg af te zien van een schadeloosstelling bij laattijdige betaling wordt afgeschaft
· De schadevergoeding wordt verhoogd: de referentieinterestvoet vermeerderd met 7% op jaarbasis wordt nog eens verhoogd met 1% op jaarbasis per week vertraging
(bv. de factuur wordt 3 maanden te laat betaald dan bedraagt de schadevergoeding 21,5% op jaarbasis of ongeveer 5% effectief op 3 maanden)
4. Agendering op EU-niveau van problemen rond betaaltermijnen
Uit vergelijkend Europees onderzoek blijkt dat het betalingsgedrag van ondernemingen en de gemiddelde betaaltermijnen sterk uiteenlopen in de 27 landen van de Europese Unie. Een aantal maatregelen, zoals de invoering van een maximale betaaltermijn, moeten worden beslist op Europees niveau om effectief te kunnen zijn. Dit is ook de ervaring met de Franse Loi de la Modernisation de l’Économie, zo blijkt uit contacten met de rechtstreekse medewerkers van minister van Economie, Financiën en Werk Christine Lagarde en met de Franse ondernemersfederaties.
Op vraag van minister Van Quickenborne heeft België reeds gepleit voor de invoering van een maximale betaaltermijn van 60 dagen, in het kader van de besprekingen voor een herziening van de Europese Richtlijn over laattijdige betalingen. Deze Belgische positie werd goedgekeurd tijdens de Europese coördinatievergadering op de FOD Buitenlandse Zaken van 13 juli 2009. De Belgische vertegenwoordigers in de verschillende werkgroepen en comités en op de EU Ministerraad zullen deze positie verdedigen.
5. Meldpunt voor problemen rond betaaltermijnen bij Economische Inspectie
Minister Van Quickenborne zal bij de Economische Inspectie een meldpunt creëren waar ondernemingen terecht kunnen met problemen rond betaaltermijnen.
Het meldpunt zal elke ontvangen klacht onderzoeken. De betrokken ondernemingen zullen in alle vertrouwelijkheid worden gehoord. Het meldpunt zal ook nagaan of een oplossing kan worden gevonden in het geschil. Op basis van het dossier en de gemaakte analyse kan het meldpunt de minister desgevallend een advies overmaken om een vordering tot staking bij de rechtbank in te stellen of om een onderzoek van de mededingingsautoriteiten te vragen.
De tussenkomst van het meldpunt staat los van eventuele juridische stappen die de onderneming zelf kan zetten. Het meldpunt zal ook niet tussenkomen in lopende (juridische) geschillen tussen de ondernemingen.
Het meldpunt zal operationeel zijn vóór het einde van 2009. De concrete werkwijze van het meldpunt wordt verder uitgewerkt in samenspraak met de ondernemersfederaties.
6. 6-maandelijkse opvolging door de overheid
De FOD Economie zal, op basis van de ontvangen klachten en eventuele bijkomende analyse, een halfjaarlijks rapport opstellen over het betalingsgedrag van ondernemingen. Vertrouwelijke gegevens zullen niet worden opgenomen. Het rapport wordt overgemaakt aan de minister. Het kan dienen als basisdocument voor de tussentijdse evaluatie samen met de ondernemersfederaties en voor de eventuele bijsturing van de voorgestelde maatregelen.
7. Oproep ondernemersfederaties tot correct betaalgedrag
Minister Van Quickenborne en de ondernemersfederaties roepen alle ondernemingen op om hun facturen correct te betalen. Dit veronderstelt dat de overeengekomen betaaltermijnen strikt worden nagekomen en dat (plotse) onevenwichtige aanpassingen worden vermeden. Deze kunnen immers de financiële situatie van de tegenpartij ernstig verstoren. Iedereen is het erover eens dat problemen veroorzaakt door de financiële en economische crisis niet van de ene naar de andere onderneming mogen worden doorgeschoven.
8. Informatie en sensibilisering
De FOD Economie en de ondernemersfederaties gaan de ondernemingen informeren via internet, folders en externe publicaties over de problemen rond betaaltermijnen.
Daarbij wordt aandacht besteed aan:
· Het betalingsorder voor ondernemingen
· De hogere schadevergoeding bij laattijdige betaling
· De rol en beschikbaarheid van het meldpunt
· De noodzaak om facturen correct te betalen
