KAFKA-plan voor eenvoudige gezondheidszorg

Inleiding

Minister voor Vereenvoudigen Vincent Van Quickenborne heeft een grootschalig onderzoek laten uitvoeren bij 395 actieve huisartsen.
Het doel van dit onderzoek bestond erin de administratieve lasten waarmee huisartsen geconfronteerd worden in kaart te brengen, om zo de voornaamste pijnpunten te kunnen aanpakken.  Dankzij dit objectief onderzoek kan eindelijk werk gemaakt worden van een gericht beleid van administratieve lastenverlaging.

Doelstelling van het onderzoek

1. Attitudes en behoeften inzake administratieve lasten en administratieve vereenvoudiging beschrijven
2. Oplijsten van administratieve verplichtingen waarmee huisartsen op regelmatige basis te maken hebben en die het meest belastend zijn
3. Identificeren van processen waarop de federale overheid invloed heeft en waar vereenvoudiging een aanzienlijk effect zou hebben op de objectieve lasten en het subjectieve overlastgevoel
4. Berekening kost adminstratieve lasten aan de hand van Kafka-meetmodel

Belangrijkste conclusies

1. De grote meerderheid van de huisartsen is qua ICT gebruik klaar om de administratie (meer) elektronisch te beheren

1. 3 op 4 huisartsen maakt systematisch gebruik van een computer
2. Meer dan 80% werkt (minstens af en toe) met -software voor -het Elektronisch Medisch Dossier
3. Ruim 70% gebruikt (minstens af en toe) –software voor –elektronische voorschriften
4. Nederlandstaligen zetten hun computer gevoelig meer in voor hun praktijk dan Franstaligen
5. De gemiddelde administratietijd per patiëntenconsult ligt bij computergebruikers bijna 2 minuten lager dan bij niet-computergebruikers

2. De administratieve belasting van de huisartsen is hoog, gemeten in gemiddelde bestede tijd

1. 10 uur per werkweek aan patiënt-en praktijkgebonden administratie
2. 7 minuten per patiëntenbezoek aan administratieve afhandeling

3. Huisartsen pleiten voor een integratie van de SIS-kaart in de eID (elektronische identiteitskaart)

4. Frequent genoemde attesten en formulieren die de huisartsen graag vereenvoudigd zien

1. Bekwaamheidsattesten
2. Attesten i.v.m. invaliditeit en mobiliteitshulp
3. Attesten i.v.m. (controle van) afwezigheid door ziekte
4. Aanvragen om terugbetaling van medicatie te bekomen (diverse groepen van medicatie)

5. Huisartsen vragen meer flexibiliteit bij hoofdstuk IV geneesmiddelen (waar voorafgaand akkoord vereist is voor terugbetaling)

Het KAFKA-plan

Punt 1. Elektronisch doktersvoorschrift

Er worden jaarlijks naar schatting 26 miljoen doktersvoorschriften afgeleverd. Het onderzoek van Indigov leert dat de huisartsen positief staan tegenover de elektronisering van het doktersvoorschrift.

In Zweden kunnen huisartsen sinds 2004 elektronisch voorschrijven. Vandaag gebeurt daar reeds 60% van het voorschrijven elektronisch.
In ons land wordt er momenteel binnen het eHealth platform grote vooruitgang geboekt om het elektronisch doktersvoorschrift mogelijk te maken.

Procedure: De huisarts zal een elektronisch voorschrift kunnen opmaken tijdens de consultatie. Dit wordt door het eHealth platform versleuteld en opgeslagen in een databank, gezamenlijk beheerd door artsen en apothekers. Vervolgens gaat de patiënt naar de apotheek waar het voorschrift wordt opgeroepen uit de databank en wordt dit opnieuw versleuteld door eHealth.

Punt 2. Vereenvoudiging voorschrijven van veel gebruikte geneesmiddelen

In het vakjargon spreekt met van de hoofdstuk IV geneesmiddelen. Deze geneesmiddelen worden pas terugbetaald na voorafgaand akkoord van het ziekenfonds. De huisarts moet dan een akkoordaanvraag opstellen en opsturen naar het ziekenfonds voor akkoord. Jaarlijks gaat het hier om maar liefst 1,8 miljoen transacties per jaar. De huisartsen gaven duidelijk aan in het onderzoek dat deze administratieve handeling erg belastend is.

De voorafgaande akkoordaanvraag betekent niet enkel rompslomp voor de dokter, ook voor de patiënt en de apotheek is er veel geloop. Het kan nu soms enkele weken duren vooraleer het ziekenfonds haar toelating tot terugbetaling geeft. De patiënt moet dus wachten op het akkoord en zich dan opnieuw verplaatsen naar de apotheek. In de praktijk leveren apotheken echter op vraag van de patiënten hun geneesmiddel onmiddellijk af, zonder de formele toelating van het ziekenfonds. Dit betekent dat de patiënt nog een tweede keer moet terugkeren naar de apotheek, ditmaal met de toelating van het ziekenfonds. Het uiteindelijk gevolg hiervan is wel dat elke apotheker altijd gemiddeld een dertigtal voorschriften open heeft staan, d.w.z. dat hij altijd gemiddeld op een dertigtal attesten moet wachten i.v.m. geneesmiddelen die al aan de patiënt zijn verstrekt. Voor geheel België zou het, op ieder ogenblik, dan ook gaan om ongeveer 150.000 van dergelijke “attestschulden”.

Een automatisering van deze akkoordaanvragen kan met deze rompslomp komaf maken. In een elektronische procedure vraagt de arts online het akkoord van het ziekenfonds nadat hij de medische voorwaarden die de terugbetaling rechtvaardigt, heeft vastgesteld. Het ziekenfonds kan in real time akkoord geven indien geen bijkomende info vereist is. De patiënt zal dan rechtstreeks na het doktersbezoek richting apotheek kunnen gaan voor zijn geneesmiddel. De apotheek zal via de eID kunnen nagaan of het ziekenfonds het akkoord tot terugbetaling heeft gegeven en zal het geneesmiddel afleveren.

Het eHealth platform werkt momenteel aan deze toepassing in overleg met alle belanghebbenden. Tegen midden 2011 kunnen de eerste elektronische akkoordaanvragen worden verstuurd.

Punt 3. SIS kaart afschaffen en vervangen door de eID

De SIS-kaart werd ingevoerd in 1996 en laat toe om na te gaan of de patiënt in orde is met de ziekteverzekering. Omdat het internet toen nog niet zo verspreid was, werd deze informatie op de kaart zelf geplaatst.

Ondertussen is het internet alom tegenwoordig en is de eID ingevoerd. De SIS kaart is dan ook voorbijgestreefd.  Het is dan ook de bedoeling om de SIS kaart te integreren in de eID. Voorwaarde hiervoor is dat de gegevens die nu op de SIS-kaart staan opgenomen worden in databanken bij de mutualiteiten. Via de eID kan een patiënt dan de toestemming geven aan de apotheker of zorgverstrekker om de gegevens uit de databank te raadplegen.

Punt 4. Elektronisch ziektebriefje

Uit het onderzoek van Indigov blijkt dat artsen willen dat aan de wildgroei aan doktersattesten een halt wordt toegeroepen. Een van de meest voorkomende attesten zijn de afwezigheidattesten door ziekte.

Deze attesten zijn verschillend naargelang ze moeten dienen voor een bepaalde werkgever in de privésector, in de publieke sector of voor de school. Dit heeft dan ook tot gevolg dat een afwezigheidsattest in veelvoud moet worden opgemaakt bij eenzelfde doktersbezoek.

Minister voor Vereenvoudiging Van Quickenborne wil dan ook deze diversiteit in afwezigheidsattesten aanpakken en heeft de dienst voor de administratieve vereenvoudiging dan ook gevraagd om van de uniformisering van deze documenten werk te maken.

Nadat het afwezigheidsdocument is gestandaardiseerd kan het ook elektronisch worden gemaakt, zodat het doktersbriefje elektronisch kan worden overgemaakt aan de werkgever.

Punt 5: Afschaffing van kleefbriefje en papieren doktersbriefje

Net zoals minister Van Quickenborne eerder al de fiscale zegels heeft afgeschaft en vervangen door een eenvoudige overschrijving, wil hij op termijn komaf maken met de kleefbriefjes van de mutualiteiten en de papierberg van getuigschriften voor verstrekte hulp, de zogenaamde doktersbriefjes. Die zijn nog steeds nodig om terugbetaling te krijgen voor een medische prestatie. Vandaag is het gebruik van kleefbriefjes bij de apotheker niet meer nodig. Op termijn moeten kleefbriefjes en dokterbriefjes volledig kunnen verdwijnen.
Getuigschriften voor verstrekte hulp moeten nog met de hand worden ingevuld en ondertekend door de dokter. De patiënt moet dan een kleefbriefje van zijn mutualiteit aanbrengen (met een verschillende kleur voor de 5 landsbonden) en op de bus doen bij het kantoor van zijn mutualiteit. Een bediende van de mutualiteit moet vervolgens al deze gegevens ingeven in hun elektronische systemen. Pas daarna kan het terug te betalen bedrag worden teruggestort op de rekening van de patiënt.

De afschaffing van deze papiermolen levert niet enkel tijdswinst op voor de patiënt, ze zorgt ook voor een grote besparing voor artsen en ziekenfondsen. Jaarlijks circuleren er in België immers zo’n 60 miljoen papieren getuigschriften.

Deze omslachtige papieren procedure kan op termijn perfect worden vervangen door een elektronische procedure. Minister Van Quickenborne roept dan ook de artsen en ziekenfondsen op om hierover het debat aan te gaan.

Minister voor Vereenvoudigen Vincent Van Quickenborne:“Het elektroniseren van de gezondheidszorg kan een besparing opleveren van 1,5 miljard euro (cijfers onderzoeksbureau RAND). Dit Kafka-plan met 5 concrete punten die voor minder papier bij apothekers, dokters en patiënten zullen zorgen is alvast een goede aanzet om ook deze sector te vereenvoudigen en te elektroniseren.”