Veranderen van bank: eenvoudiger, sneller en kosteloos

Er werden reeds een aantal initiatieven ondernomen om de concurrentie tussen banken aan te scherpen en het veranderen van bank voor de consument eenvoudiger te maken.

a. Sinds 1995 moeten de banken de tarieven voor courante bankzaken afficheren. 

b. Sinds 2001 moeten de banken de tarieven voor courante bankzaken eens per jaar aan de consument formeel meedelen.  Bovendien krijgt de klant jaarlijks een afrekening van de aan zijn rekening verbonden kosten.

c. De Belgische banken werken sinds 2004 ook nauw samen met Test-Aankoop aan de bijwerking van een tariefsimulator waarmee de daadwerkelijke prijs van de verschillende aangeboden bankdiensten al naargelang het type gebruiker berekend en vergeleken kan worden. 

d. Sinds 2004 bieden de banken een beperkte verhuisgids aan, die de klant door middel van een brochure helpt zijn verhuis van bank te organiseren met standaard formulieren, checklists…

e.Sinds 2007 zijn de banken verplicht  om het afsluiten van zicht- en spaarrekeningen kosteloos te maken en de door de consument reeds betaalde kosten prorata terug te betalen. 

Minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen Van Quickenborne beschouwde deze bestaande initiatieven als een eerste stap.

2. Europese aanzet tot een verbeterde bankverhuisdienst 

Ook de Europese Commissie heeft zich in het debat gemengd.

In 2006 gaf de Commissie een expertengroep de opdracht te onderzoeken welke obstakels de klantenmobiliteit in de bankensector bemoeilijken en hoe die obstakels kunnen weggewerkt worden.

Op basis van de aanbevelingen van de expertengroep heeft de Europese Commissie in november 2007 de sector gevraagd een bankverhuisdienst te organiseren.

Het EBIC (European Banking Industry Committee) heeft dit systeem uitgewerkt en voorgesteld in december 2008.

Dit voorstel  werd door de Europese Commissie en de Europese Consumentenorganisatie BEUC verwelkomd.

De EBIC voorstellen gaan uit van volgende krachtlijnen:

·Banken gaan klanten die van bank willen veranderen klare en duidelijke informatie verschaffen.

· De oude bank bezorgt, op vraag van de nieuwe bank, binnen de zeven bankwerkdagen informatie over de doorlopende overschrijvingsopdrachten en domiciliëringsmandaten in euro aan de nieuwe bank of de klant.

· De nieuwe bank activeert die binnen de zeven bankwerkdagen en zorgt ervoor dat de ontvangen betalingsopdrachten zonder onderbreking uitgevoerd.

· De nieuwe bank ondersteunt de klant bij het informeren van werkgevers of uitbetalinginstellingen over het nieuwe rekeningnummer.

· Voor de consument zijn hieraan geen kosten verbonden.

· Deze verhuisdienst zal operationeel zijn tegen 1 november 2009.

3.Belgische bankverhuisdienst: eenvoudiger, sneller en kosteloos

Febelfin en minister Van Quickenborne oordeelden dat het systeem zoals voorgesteld door EBIC een goede stap vooruit is. 

Minister Van Quickenborne drong bij Febelfin evenwel  aan om in België een stap verder te gaan dan wat uitgewerkt werd op Europees niveau.

Hij vroeg daarbij om  de volgende doeleinden na te streven: 

· Beperking van de administratieve last voor de consument tot een minimum

· Aanscherpen van de concurrentie tussen de banken door de verhuis van bank zo eenvoudig en snel mogelijk te laten verlopen

· Goede en transparante informatie aan de consument  over het verloop en de duur van de verhuisprocedure

· Kosteloze uitvoeringvan het verhuisdossier door de banken

3.1. De bankverhuisdienst is eenvoudiger voor de consument

Waar het Europese initiatief zich beperkt tot zichtrekeningen, overschrijvingen en domicilieringen zal de Belgische bankverhuisdienst ook een oplossing bieden voor volgende bankproducten: 

· Eventuele vereffening van oude zichtrekening en overschrijving van het batig saldo (zonder kosten) naar de nieuwe bank

· Automatische verhuis van de memo overschrijvingsopdrachten

· Ondersteuning van de klant bij Europese domiciliëringen (naast de bestaande domiciliëringen)

· Opzeggen bestaande debetkaarten gekoppeld aan de zichtrekening (bv. Bancontact – Mister Cash)

· Opzeggen van bestaande rekeningafhankelijke kredietkaarten uitgegeven door de ‘oude’ bank (bv Visa en Mastercard)

· Protonsaldo

In tegenstelling tot de Europese voorstellen biedt de Belgische bankverhuisdienst de consument de mogelijkheid om op een eenvoudige manier via een enkele handtekening op het bankverhuisdocument alle producten voor het dagelijks betalingsverkeer te verhuizen.

3.2. De bankverhuisdienst is sneller

Wanneer een consument momenteel van bank wenst te veranderen is hij genoodzaakt om zelf alles te ondernemen om de bankdiensten via zijn nieuwe bank te laten verlopen. 

In een realistisch scenario dient hij daarbij tot 3 maal toe een bank te bezoeken (waarbij een halve dag verlof noodzakelijk kan zijn)  wat tot 30 dagen kan duren.

Vanaf 1 november 2010 (wanneer de banken de nodige automatiseringen hebben doorgevoerd) wordt de totale duur van een bankverhuis teruggebracht tot maximaal 8 bankwerkdagen.

3.3. De bankverhuisdienst is kosteloos

De Belgische banken zullen alle taken in het kader van de bankverhuisdienst kosteloos  uitvoeren voor de consument. 

Eventuele kosten veroorzaakt door fouten van de banken vallen ten laste van de banken.

4. Toezicht op de  bankverhuisdienst 

Er zal op verschillende niveaus toezicht gehouden worden op de werking van de bankverhuisdienst: 

a. EBIC (European Banking Industry Committee) zal één jaar na de inwerkingtreding van de op nationaal niveau een evaluatie maken;

b. Febelfin zal toezicht uitoefenen op de invoering en de naleving van deze gedragscode. Er zal ook een evaluatie worden gemaakt door de Raad van Verbruik en de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen;

c. EBIC zal de Europese Commissie en de Europese consumentenverenigingen inlichten omtrent de werking en opvolging.